Pastoral Letter on Death Penalty (Bicol Version)

0
409
“Dae ko mawot na magadan an siisay man,
sabi nin Kagurangnan! (Ezekiel 18:32)
 
SURAT PASTORAL
kan Catholic Bishop’s Conference of the Philippines
(BICOL VERSION)
  
            Napupurisaw kaming gayo, kami na saindong mga Obispo, sa kadakol na mga nagagadan asin ginagadan sa pagpasugpo kan paggamit kan droga.  Totoo na dakulang problema an iligal na droga.  Dapat ining sugpoon asin pang-ganahan sa paglaban.  Alagad an solusyon mayo sa pag-gadan kan mga pinaghihinalaan na naggagamit o nagtutulak kaini.  Dae sana kami napupurisaw sa mga ginadan.  Nakakapurisaw man an kamugtakan kan mga pamilya kan mga nawaran buhay.  Orog na pinapagtios an saindang buhay.  Nakakapurisaw man an takot na nagengenotan sa dakol na lugar kan mga nagtitios.  Kadakol man an mga nagagadan na bako man na droga an dahilan.  Dae na napapanimbag ang mga nag-gadan.  Mas orog na nakakapurisaw an pamagol kan pagmate kan kadakol sa arog kaining anomalya.  Pinag-tatratar na sana ining na sarong normal, asin an maraot pa, iniisip kan dakol na dapat sana na gibohon ini. 
 
            Nakikisumaro kami sa kamawotan nin pagbabago na hinahagad kan kadaklan niatong kahimanwa.  Alagad an pagbabago dapat na giyahan kan katotoohan asin justicia.  Igwa kitang mga mga pinagsasarigan na mga katukduan na satong pinaninindugan.  An mga katukduan na ini nakaugat sa satong pagkatawo, pagka-Pilipino asin pagka-Cristiano. 
 
1.      An buhay kan lambang tawo hale sa Dios.  Ini an saiyang itinao asin siya sana an makakabawi kaini.  Maski an govierno mayong derecho na mag-gadan nin buhay huli ta siya katiwala sana kan buhay asin bako an may pagrogaring kaini.
 
2.      Dae nawawara sa tawo an pagkakataon na mag-bago.  Ini huli ta maherakon an Dios, arog kan pirming itinutukdo kan satong Santo Papa, Francisco.  Natapos pa sana an satong pagcelebrar kan Jubileo kan Taon nin Pagkaherak asin an World Apostolic Congress on Mercy.  Nagpararom an mga ini kan satong kaisipan na an Kagurangnan na si Jesucristo nagdolot kan saiyang buhay para sa mga makasalan tangani na sinda man tuboson asin tawan nin bagong buhay.
 
3.      An pagraot sa sadiring buhay asin sa buhay nin iba sarong dakulang kasalan na minadara nin karatan sa sociedad.  An paggamit kan droga tanda kan pagpasipara kan halaga kan sadiring buhay, asin nagtatao nin peligro sa buhay nin iba.  Kaipuhan na pagtarabangan tang gabos na masimbagan an problema sa droga asin suportahan an n rehabilitasyon kan mga nalulong digdi.
 
4.      May derecho an lambang saro na hilingon na daing sala hanggang sa mapatunayan na siya nagkasala.  An sociedad na may paagi asin proceso tangani na madakop, mapatunayan an kasalan, asin mapadusahan an minagibo nin krimen.  Dapat na sunodon an procesong ini, lalo na an mga nasa otoridad.  
 
5.      Magabat na kasalan an ano man na pagsagibo na nakakaraot sa iba.  Magabat na kasalan an pagtulak kan droga asin magabat man na kasalan an paggagadan.  Dae maitatanos an sarong maraot sa gibo sa paagi nin nin saro pang karatan.  Ano man na marhay na katuyuhan dai minatao nin dahilan na maggamit nin sala na paagi.  An pag-para kan droga marahay alagad an paagi nin pag-gadan tangani na makamtan an pagpara kaini  sala man giraray. 
 
6.      An hararom na ugat kan problema kan droga asin criminalidad iyo an pagtios kan dakol na mga tawo, an pagkaraot kan pamilya, asin an korapsyon sa sociedad.  An dapat na lakdang na dapat niatong gibohon iyo an puhuon an kapagtiosan, lalo na an pagtao nin permanenteng trabaho asin pagtao nin bastanteng  sueldo sa mga nagtatrabaho.  Pakusogon asin panadayon an pagkasararo asin pagkaminorootan kan magparamilya.  Dae pagtogotan an batas na malusaw kan pagkasararo kan mga pamilya.  Dapat man na enoton an pag-tama asin pagtangal kan mga pasiway na pulis asin korapsyon sa korte (hukuman).  An mabagalon na pagsulong kan mga kaso sa korte saro sa mga dahilan kan pag-lakop kan criminalidad.  Kadaklan na beses, an mga nagtitios an minasapo kan pagsakit sa arog kaining sistema.  Nangangapodan kami sa mga naelihir  na mga politico na pagserbihan an karahayan kan kagabsan kan banwaan asin bako an sadiring interes.
 
7.      An pag-oyon asin an dai pag-hiro tumang sa karatan saro nang paagi nin pakisumaro pagparticipar sa ini.  Kun pinabayaan ta an mga nalulong sa droga asin nagtutulak kaini, kita man parte kan problema sa droga.  Kung inooyanan o pinapabayaan ta an padagos na paggagadan sa mga sinasabing drug addicts, kaayon man kita maninimbag sa paggadan sa sainda.  
 
            Minapadagos kita sa Simbahan sa pagtaram tumang sa karatan mantang hinihiling ta asin pinagbabasolan man an satong mga pagkukulang.  Gigibohon ta ini dawa na ini madara nin mga malaen na pag-tuyaw huli ta kita mga magturugang asin may paninimbagan sa lambang saro.  Matarabang kita sa mga nalulong sa droga tangani na sinda maumayan asin makapag-bagong buhay.  Dadamayan ta asin aatamanon an mga nabayaan (na-ilo) kan mga nagadan asin an mga biktima kan mga nalulong sa droga.  Papasarigon ta an mga programa tangani na maging maposog an mga kapamilya. 
 
            Hingowahon ming mga namamayo sa Simbahan na isulong asin ipadagos pa an mga programa na makakatabang sa pag-angat kan kamugtakan kan mga nagtitios, arog kan mga programa sa pagkabuhayan, edukasyon asin marhay na salud.  Orog sa gabos, isasabuhay man niamo asin niato gabos, an pagiging tunay na Simbahan nin mga Dukha.
 
            Dae man logod mangenotan sato an takot asin an pagpasipara.  Paurugon ta lugod bako sana an kusog boot, kundi an kusog na gikan sa pagtubod Cristiano.  Nangako man an satong Kagurangnan na si Jesus, “Masakit kamo sa kinaban na ini, alagad kusogan nindo an saindong boot! Nakapang-gana na ako sa kinaban.” (Juan 16:33)  “Siisay an makakapag-suhay sato sa pagkamoot ni Cristo? An kariribokan kaya, an pagtios, pagtuyaw, gutom, kasakitan, peligro, o kagadanan? … Dai!  Sa gabos na ini, manggagana kita sa paagi nya (ni Cristo) na namoot sato.” (Roma 8:35.37).  Totoo man nanggad, “huli ta an Espiritu na yaon saindo mas makapangyarihan kaysa espiritung mga nasa kinaban. (1 Juan 4:4).
 
            Ngonian, ginigiromdom niato an ika-sangatos na taon kan pag-pahiling ni Inang Santa Maria sa Fatima, magsimbag kita sa saiyang pangapodan nin pagpamibi asin pagpenitensiya para sa katoninongan kan satong comunidad asin kan satong banwaan na nasasangkoban kan diklom kan bisyo asin kagadanan.
 
            Maria, Ina nin Daing-Sagkod na Tabang, ipamibi mo kami.
 
 
ARZOBISPO SOCRATES B. VILLEGAS, D.D.
Sa ngaran kan Catholic Bishop’s Conference of the Philippines (CBCP)
kaibahan an mga Obispo kan Kabikolan
 
Ika-30 kan Enero, 2017